Giới thiệu chung : Thành phố Hồ Chí Minh là một trung tâm công nghiệp, văn hóa, khoa học kỹ thuật, một trung tâm giao dịch quốc tế, một đầu mối giao thông quan trọng, một trung tâm du lịch và là một trong 3 thành phố lớn của cả nước. Với 300 năm hình thành và phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố trẻ nhưng cũng có không ít những tài nguyên du lịch nhân văn. Đó là những công trình kiến trúc cổ như Nhà Rồng, đền Quốc tổ, dinh Xã Tây, Nhà hát lớn, Bưu điện, hệ thống các ngôi chùa cổ (chùa Giác Lâm, chùa Bà Thiên Hậu, Tổ Đình Giác Viên...), hệ thống các nhà thờ cổ (Đức Bà, Huyện Sỹ, Thông Tây Hội, Thủ Đức...). Nhìn chung, một trong những đặc trưng văn hóa của 300 năm lịch sử đất Sài Gòn - Gia Định, nơi hội tụ nhiều dòng chảy văn hóa, là "cơ cấu kiến trúc" Việt - Hoa - Châu Âu. Đó là một tổng thể kiến trúc mà vùng đất này sở hữu được.

Diện tích toàn Thành phố là 2.056,5 Km²

Thành phố Hồ Chí Minh có đến hàng trăm sông ngòi, kênh rạch, nhưng sông lớn không nhiều. Chỉ có sông Sài Gòn đi qua thành phố dài 106Km. Ngoài ra, còn có sông Đồng Nai, kênh Tham Lương, kênh Tẻ, rạch Bến Nghé, rạch Thị Nghè, rạch Lò Gốm...

Khí hậu Thành phố là khí hậu nhiệt đới gió mùa mang tính chất cận xích đạo nên nhiệt độ cao và khá ổn định trong năm. Số giờ nắng trung bình tháng đạt từ 160 - 270 giờ. Độ ẩm không khí trung bình là 79,5%. Nhiệt độ trung bình năm là 27,55^oC (tháng nóng nhất là tháng Tư, nhiệt độ khoảng 29,3^oC). Mùa mưa từ tháng Năm đến tháng Mười Một. Lượng mưa bình quân năm 1.979mm. Số ngày mưa trung bình năm là 159 ngày (>90% lượng mưa tập trung vào các tháng mùa mưa). Đặc biệt những cơn mưa thường xảy ra vào buổi xế chiều, mưa to nhưng mau tạnh đôi khi mưa rả rích kèo dài cả ngày.

Dân số Thành phố Hồ Chí Minh có số dân đông nhất trong các tỉnh, thành của cả nước. Năm 1994, thành phố có mật độ trung bình 2.282 người/Km².

Thành phố Hồ Chí Minh có 22 quận, huyện. Nội thành gồm các quận 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Gò Vấp, Tân Bình, Thủ Đức. Ngoại thành gồm các huyện Hóc Môn, Củ Chi, Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ. Thành phố có 305 phường, xã, thị trấn. [Bản Đồ TP.HCM]

Giao thông - Vận tải

Thành phố Hồ Chí Minh là đầu mối giao thông lớn của Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

Về hiện trạng mạng lưới giao thông trong nội bộ Thành phố, chiều dài của mạng lưới này khoảng 1.500Km với 105 đường 1 chiều, 1.020 giao lộ (457 ngã ba, 543 ngã tư, 10 ngã năm, 9 ngã sáu và 2 ngã bảy), 210 cầu với tổng chiều dài là 11.000 m.

Về đường sắt, thành phố có 4 ga xe lửa - lớn nhất là ga Trung tâm Sài Gòn.

Về đường thủy, thành phố có tổng chiều dài tuyến đường sông là 2.035Km, trong đó có 432Km ở khu vực thành phố có thể cho tàu, xà lan trọng tải 600 - 1.000 tấn qua lại dễ dàng

Khách du lịch quốc tế đến thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu bằng đường hàng không. Vì vậy, hàng không có vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch thành phố. Tại thành phố Hồ Chí Minh, sân bay Tân Sơn Nhất là sân bay lớn nhất ở các tỉnh phía Nam và là một trong 2 sân bay lớn của cả nước.

Thông tin liên lạc

Hệ thống điện thoại dân dụng số cho đến tháng 11/1999 đã có 640.000 máy đăng ký thuê bao. Ngoài ra còn có nhiều phương tiện thông tin liên lạc hiện đại và nối mạng khắp nơi trong nước và quốc tế.

Khách sạn

Với những khách sạn lớn, đạt tiêu chuẩn quốc tế cao như Majestic, Mondial, Rex, Continental, Equatorial, New World... Nhiều hãng lữ hành quốc tế của các nước trú đóng và hoạt động trên địa bàn, thành phố Hồ Chí Minh là một trung tâm du lịch lớn của cả nước, nơi hội tụ các du khách quốc tế đến Việt Nam và cũng là trung tâm trung chuyển khách du lịch tốt nhất đến các tuyến du lịch Vũng Tàu, Nha Trang, Đà Lạt.

**********************************************

Văn hoá Nam bộ : Với 300 năm hình thành và phát triển, Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố trẻ nhưng cũng có không ít những tài nguyên du lịch nhân văn. Đó là những công trình kiến trúc cổ như Nhà Rồng, đền Quốc Tổ, dinh Xã Tây, Nhà hát lớn, Bưu điện, hệ thống các ngôi chùa cổ (chùa Giác Lâm, chùa Bà Thiên Hậu, Tổ Đình Giác Viên...), hệ thống các nhà thờ cổ (Đức Bà, Huyện Sỹ, Thông Tây Hội, Thủ Đức...).

Nhìn chung, một trong những đặc trưng văn hóa của 300 năm lịch sử đất Sài Gòn - Gia Định, nơi hội tụ nhiều dòng chảy văn hóa, là "cơ cấu kiến trúc" Việt - Hoa - Châu Âu. Đó là một tổng thể kiến trúc mà vùng đất này sở hữu được.

Sự kết hợp hài hoà giữa văn hoá người Việt với nét đặc sắc trong văn hoá phương Bắc và phương Tây là nghệ thuật cải lương. Để tìm hiểu thêm về sự kết hợp giữa 3 nền văn hoá này, chúng ta cùng tìm hiểu về nghệ thuật Cải lương khu vực Nam bộ.

Cải Lương

Cải lương ra đời cách đây chưa tới một trăm năm. Ngay từ lúc mới ra đời, cải lương đã chịu ảnh hưởng có tính chất quyết định của hai dòng sân khấu: sân khấu tuồng truyền thống của Việt Nam và sân khấu kịch hiện đại của Pháp. Sân khấu tuồng Việt Nam mang đặc trưng chung của sân khấu Châu Á là cấu trúc kịch bản, vở diễn theo kiểu tự sự và sân khấu kịch Pháp mang đặc trưng chung của sân khấu Châu Á là cấu trúc kịch bản, vở diễn theo kiểu A-ri-xtốt. Vì vậy, cải lương cũng đã có hai kiểu vở diễn rất khác nhau, nhưng cả hai lại có chung một nguồn âm nhạc. Các bài bản âm nhạc của cải lương đậm chất dân tộc, có đầy đủ để thể hiện tâm trạng nhân vật với tất cả các trạng thái khác nhau, tạo điều kiện cho diễn viên ca hát kết hợp với diễn xuất dù biểu diễn theo kiểu tuồng Việt Nam hay theo kiểu kịch Pháp.

Trong quá trình phát triển, các bài bản cải lương đã được bổ sung thêm từ nguồn Dân ca, Hò, Lý. Và khi tiếp cận, giao lưu với sân khấu kịch hát Quảng Đông (Trung Quốc) và tân nhạc của phương Tây, cải lương cũng đã chọn lọc một số bài bản, dân tộc hóa để làm giàu thêm vốn âm nhạc sẵn có. Cùng lúc bổ sung thêm các bài bản, dàn nhạc dân tộc của cải lương đã biết cách tiếp nhận các nhạc cụ hiện đại. Những cây đàn vi-ô-lông, măng-đô-lin, ghi-ta của phương Tây được các nghệ sĩ Việt Nam khoét phím để khi chơi đàn, cung bậc và giai điệu phù hợp với dàn nhạc dân tộc đã có sẵn. Cho tới nay, cây đàn ghi-ta phím lõm là nhạc cụ chính của cải lương và đã trở thành cây đàn dân tộc của Việt Nam.

Đến với thành phố Thành Phố Hồ Chí Minh, bạn có thể thưởng thức nghệ thuật cải lương tại các nhà hát của thành phố hoặc các chương trình văn nghệ cuối tuần trên Kênh truyền hình của thành phố.

Còn bây giờ chúng ta sẽ cùng đi dạo quanh đường phố Sài Gòn, cùng thưởng thức những món ăn độc đáo chỉ có đất Sài Gòn mới làm nên hương vị đặc trưng riêng biệt. Món ăn đầu tiên chúng ta cùng thưởng thức là món Hủ Tiếu Mỹ Tho. Đây là món ăn hấp dẫn được lòng của các vị khách quý đến từ các nơi trên thế giới bởi mùi thơm hấp dẫn và nước dùng đậm đà của món ăn này.

Hủ tiếu Mỹ Tho

Hủ tiếu Mỹ Tho khác hủ tiếu Tàu, hủ tiếu Nam Vang, phở Bắc, bún bò Huế...ở chỗ không ăn với sà lách, giấm, rau ghém, mà dùng giá sống, chanh, ớt, nước tương. Điều làm nên hương vị riêng khiến cho hủ tiếu Mỹ Tho trở nên nổi tiếng và nhiều người bén mùi kể từ thập niên sáu mươi nhờ sự hoàn thiện từ khâu chọn hột gạo làm cọng bánh tới nồi nước lèo cùng tuyệt kỹ pha chế của các đầu bếp trứ danh đất Mỹ Tho, như: Phánh Kỳ, Nam Sơn, Tuyến Ký...cùng các lớp thợ nấu sau này.

Nhiều người cho biết, hủ tiếu ngon nhất phải là loại làm bằng gạo Gò Cát (đặc sản như tàu hương, nàng thơm chợ Đào). Đây là vùng trồng lúa thơm địa phương của xã Mỹ Phong, ngoại thành Mỹ Tho. Cũng cần nói thêm, gạo Gò Cát làm bún, bánh Tráng, bánh Nghệ nức tiếng ở Mỹ Tho hơn 40 năm nay. Nhưng hủ tiếu ngon phải là bánh khô, khi nấu trụng sơ nước sôi, tươm mỡ hành phi, cọng trong bóng, bắt mắt.

Hồi trước hủ tiếu Mỹ Tho ngoài thịt, lòng còn có con tôm chẻ đôi bày lên mặt, trông ngon mắt. Giờ để giá thành hợp túi tiền của số đông, người ta thay bằng sườn, cặp trứng cút.

Ngón gia truyền không ai chịu hé răng. Hơn kém nhau còn tuỳ thuộc vào nồi nước lèo. Về cơ bản, chất ngọt của nước lèo từ xương ống hầm kỹ, thịt và khô mực nướng, cùng một số nguyên liệu, gia vị đặc trưng, được các đầu bếp gia giảm theo khẩu vị khách hàng của mình. Mỗi lần mở nồi hầm chan bánh, hương thơm ngào ngạt mời gọi khách làm nhiều người qua đường cầm lòng không đậu. Vì vậy, chủ hàng quán khu vực Cầu Quay - Mỹ Tho tuềng toàng, thực khách vẫn cứ nườm nượp. Thậm chí, trong cẩm nang của nhiều khách du lịch lữ hành quốc tế giới thiệu hẵn tên những hiệu ăn nổi tiếng của nơi đây.
Hủ tiếu Mỹ Tho là món ăn đặc sản đậm đà tính dân tộc luôn gợi nhớ đối với những ai đã từng tri âm tri kỉ với đất Mỹ Tho. Thật hiếm có món ăn nào làm theo cách thức của người dân Nam Bộ lại vừa miệng cả giới Tây, Tàu.

Cao lầu Faifo

Cao lầu, món ăn gắn liền với phố cổ Hội An (Faifo là tên người pháp đặt cho vùng thương cảng xưa), được biết qua nhiều người kể. Không nhiều người được thưởng thức vì món ăn này vốn khiêm nhường như phố cổ, thầm lặng vang danh mà ít phổ biến.

Sợi cao lầu được chế biến công phu. Dùng gạo tại địa phương, chọn gạo không cũ không mới (tránh quá khô hoặc quá dẻo). Gạo ngâm với nước tro lấy từ củi tràm ở Cù Lao Chàm. Dùng nước giếng ở khu Bá Lễ để làm bột thì mới được sợi cao lầu dai và chắc. Sau đó gạo được xay, bồng, rã nước, nhồi bột, hấp sơ qua rồi xắt sợi và hấp chín. Sợi cao lầu chỉ giữ được trong ngày, khi ăn trụng với nước sôi, để ráo. Trong các công đoạn làm sợi, cách nhồi để có bột dẻo và khô quyết định chất lượng sợi. Sợi cao lầu có màu gạo lứt hoặc nhuộm vàng.

Để làm nhân ăn với sợi cao lầu, chọn thịt đùi heo nạc, ướp gia vị và ngũ vị hương để làm xá xíu. Dùng sợi cao lầu xắt từng đoạn dài cỡ ngón tay, phơi khô rồi chiên giòn. Đậu phộng rang giã nhỏ phi với tỏi. Các thứ này đặt trên sợi cao lầu. Nước sốt khi làm xá xíu rưới lên, ai cần đậm đà thì thêm nước mắm thấm.

Cao lầu “kết bạn” cùng rau húng lủi. Kèm theo có bánh đa nướng, loại bánh miền Trung tráng dày với nhiều mè trắng và một ít nước cốt dừa. Cũng không thể thiếu rau đắng hoặc cải con(loại cải ngắn cỡ ngang tay, cọng nhỏ, ăn giòn ngọt) đi theo cho đủ bộ.

Ngày nay cao lầu được cải tiến thêm chén nước súp nấu từ xương gà, phần nhân thêm thịt gà nạc xắt vuông xào cho thấm vào tép bạc luộc lột vỏ đặt lên.

Món ăn cao lầu tuy không phổ biến khắp mọi miền đất nước, nhưng ở Sài Gòn hương vị cổ vẫn còn giữ được thuần chất tại quán Phố Xưa, 156/19 Đặng văn Ngữ - Phú Nhuận. Hằng ngày món ăn tưởng chỉ còn trong sách vở và hồi tưởng này vẫn được nấu, bán cho khách sành điệu.